Ser Artur DŽ. Evans (1851-1941): ’ilirska’ traganja i srpsko pitanje

Povodom 170. godišnjice rođenja i 80. godišnjice smrti Artura DŽ. Evansa (1851-1941), jednog od najznačajnijih svetskih arheologa, dopisnog člana Srpskog učenog društva i počasnog člana Srpske kraljevske akademije, u Srpskoj akademiji nauka i umetnosti će 7. decembra biti održan naučni skup pod nazivom „Ser Artur DŽ. Evans (1851-1941): ’ilirska’ traganja i srpsko pitanje”.

Proslavljen kasnije kao istraživač minojske kulture, mladi Evans sedamdesetih godina pretprošlog stoleća obilazi Bosnu i Hercegovinu u vreme ustanka 1875. godine, i neposredno posle njega, opisujući u svojim knjigama i novinskim izveštajima s izrazitim saosećanjem teško stanje i stradanja pobunjenog srpskog stanovništva, kojem nastoji da pruži i humanitarnu pomoć. Iako je Evansovo sagledavanje tadašnje geopolitičke situacije na Balkanu bilo umnogome zarobljeno rigidnim okvirima britanske spoljne politike, odnosno strahom od širenja uticaja Rusije, on je nedvosmisleno obrazlagao pravo i potrebu dve srpske kneževine, Srbije i Crne Gore, da zaposednu prostore Stare Srbije (kako tu oblast sam naziva) i južnog jadranskog primorja. Početkom osamdesetih godina XIX stoleća Evans obilazi Кosovo i Metohiju i u novinskim člancima (Mančester gardijan, Tajms) i izveštajima Forin ofisu daje upečatljivu sliku o ugnjetavanju i neizdrživom položaju hrišćana, pre vega Srba, u toj oblasti. Uporedo, Evans objavljuje rezultate svojih arheoloških, epigrafskih i etnografskih istraživanja na području nekadašnjeg Ilirika, donoseći, između ostalog, podatke važne za proučavanje srednjovekovne umetnosti starih srpskih zemalja. Кao predsednik britanskog Кraljevskog arheološkog društva bio je član Saveta Srpskog društva Velike Britanije (osnovano 1916) i aktivno je učestvovao tokom Prvog svetskog rata u britanskim akcijama za pomoć Srbiji.

Desetak eminentnih stručnjaka nastojaće da svojim referatima na jednodnevnom naučnom skupu osvetli mnogostruke aspekte naučnog, političkog i humanitarnog delovanja Artura DŽ. Evansa vezanog za južnoslovenske prostore i srpski narod.

Otvaranje skupa je u 10 sati u Svečanoj sali SANU.

Direktan prenos konferencije može se pratiti na sajtu SANU https://www.sanu.ac.rs/direktan-prenos/.

Program se može preuzeti pomoću linka https://www.sanu.ac.rs/naucni-skup-ser-artur-dz-evans-1851-1941-ilirska-traganja-i-srpsko-pitanje/

Pošalji komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *